چطور نویز دکل های فشار قوی برق و فرستنده ها را روی فلزیاب خنثی کنیم؟
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که با کلی ذوق و شوق و نقشه گنج، به محلی رفته اید و به محض روشن کردن دستگاه، فلزیاب شروع به کشیدن جیغ های بنفش کرده است! هر چقدر هم بالانس می کنید فایده ای ندارد. اطراف را که نگاه می کنید، یک دکل برق فشار قوی یا دکل مخابراتی در چند صد متری خود می بینید.
تداخلات الکترومغناطیسی (EMI) دشمن قسم خورده فلزیاب ها هستند. در این مقاله از فلزیاب ماکان به شما یاد می دهیم که چطور مثل یک اپراتور حرفه ای، اثر این فرستنده ها و دکل های مزاحم را تا حد ممکن خنثی کنید و به کاوش خود ادامه دهید.
چرا دکل های برق و فرستنده ها روی فلزیاب نویز می اندازند؟
فلزیاب ها (به خصوص سیستم های پالسی و VLF) با ایجاد یک میدان مغناطیسی در اطراف لوپ و تحلیل برگشت آن کار می کنند. دکل های برق فشار قوی، کابل های انتقال نیروی هوایی و زیرزمینی، و همچنین فرستنده های رادیویی و مخابراتی، خودشان اقیانوسی از امواج الکترومغناطیسی قوی در فضا آزاد می کنند.
وقتی لوپ دستگاه شما در معرض این امواج قرار می گیرد، آنها را به عنوان سیگنال هدف (فلز) شناسایی می کند. نتیجه این تداخل، بوق های بی دلیل، بوق لرزان، بی ثباتی شدید و کاهش عمق زنی دستگاه شما است.
روش های عملی برای خنثی کردن نویز دکل های برق و فرستنده ها
اگر در نزدیکی این منابع نویز قرار دارید، به جای جمع کردن بساط و برگشتن به خانه، این تکنیک ها را به ترتیب روی دستگاه خود پیاده کنید:
۱. استفاده از قابلیت حذف نویز (Noise Cancel) یا تغییر فرکانس (Frequency Shift)
اکثر دستگاه های مدرن و باکیفیت امروزی، کلیدی به نام Noise Cancel دارند. با فشردن این کلید، دستگاه کانال های فرکانسی مختلف را اسکن کرده و خلوت ترین فرکانس را که کمترین نویز را دارد انتخاب می کند. در دستگاه های دستی دیگر، می توانید فرکانس کاری دستگاه را به صورت دستی چند پله جا به جا کنید (مثلا از فرکانس ۹.۵ کیلوهرتز به ۹.۷ کیلوهرتز برویم) تا از طول موج فرستنده مزاحم فرار کنید.
۲. کاهش حساسیت دستگاه (Sensitivity)
بزرگ ترین اشتباه اپراتورها این است که می خواهند همیشه با حداکثر حساسیت دستگاه کار کنند. زیر دکل فشار قوی، کار کردن با حساسیت صد درصد مثل این است که بخواهید در هوای مه آلود با نور بالا رانندگی کنید! کمی حساسیت دستگاه را پایین بیاورید. با این کار شاید چند سانتی متر از عمق زنی ایده آل را از دست بدهید، اما در عوض دستگاه پایدار می شود و بوق های واقعی را از نویز تشخیص می دهد.
۳. استفاده از لوپ های کوچک تر یا دابل دی (DD Coils)
کویل های بزرگ (مثلا ۵۵ سانتی متری یا ۱ در ۱) مثل یک رادار عظیم عمل می کنند و تمام نویزهای محیط را به خود جذب می کنند. برای کار زیر دکل های برق، بهتر است از لوپ های کوچک تر (مثل ۲۵ یا ۳۰ سانتی متری) یا لوپ های مجهز به فناوری DD استفاده کنید. لوپ های DD به دلیل ساختار سیم پیچ های فرستنده و گیرنده همپوشان، مقاومت بسیار بهتری در برابر نویزهای محیطی دارند.
۴. شیلد کردن کابل و اتصالات لوپ
بسیاری از نویزها نه از خود لوپ، بلکه از کابل رابط وارد دستگاه می شوند. مطمئن شوید که کابل لوپ شما دارای شیلد (محافظ مغناطیسی) باکیفیت است. همچنین کابل را دور شفت (دسته) فلزیاب به خوبی و محکم بپیچید و نگذارید کابل شل و آویزان باشد؛ زیرا تکان خوردن کابل در میدان مغناطیسی دکل برق، خودش نویز جدید تولید می کند.
۵. دور کردن گوشی موبایل و وسایل الکترونیکی
تعجب نکنید! گوشی موبایل شما در جیبتان مدام در حال تلاش برای اتصال به دکل های مخابراتی است و پالس های رادیویی قوی می فرستد. هنگام کاوش زیر دکل ها، حتماً گوشی خود را روی حالت پرواز (Flight Mode) بگذارید، ساعت های هوشمند را خاموش کنید و از پاوربانک ها در نزدیک جعبه کنترل دستگاه استفاده نکنید.
راهکار تجربی: زاویه قرارگیری لوپ نسبت به دکل برق
یک فوت کوزه گری جالب در اپراتوری این است که امواج دکل های برق معمولا قطبش و جهت مشخصی دارند. گاهی اوقات با تغییر زاویه حرکت خود نسبت به خطوط برق فشار قوی (مثلا به جای راه رفتن در راستای سیم ها، به صورت عمود بر مسیر کابل ها حرکت کنید) می بینید که نویز دستگاه به طرز چشمگیری کمتر می شود.
نتیجه گیری و توصیه فلزیاب ماکان
حذف نویز در محیط های آلوده به امواج الکترومغناطیسی، مرز بین یک کاوشگر حرفه ای و آماتور را مشخص می کند. دستگاه های فیک و دست ساز معمولا هیچ فیلتری برای خنثی کردن این نویزها ندارند و در همان ابتدای کار قفل می کنند.
ما در مجموعه فلزیاب ماکان معتقدیم تست میدانی دستگاه باید شامل تست پایداری در شرایط نویز محیطی نیز باشد. به همین دلیل تمامی دستگاه های ارائه شده در این مجموعه مجهز به سیستم های پیشرفته حذف تداخلات فرکانسی هستند تا شما بتوانید در هر شرایط محیطی با بالاترین ثبات ممکن به کاوش بپردازید.
سوالات متداول
۱. چرا دستگاه فلزیاب من وقتی به دکل مخابرات نزدیک می شوم بوق بی دلیل می زند؟
امواج مایکروویو فرستنده های مخابراتی توسط سیم پیچ های لوپ یا کابل های بدون شیلد فلزیاب جذب می شوند و برد اصلی آنها را به عنوان سیگنال فلز تشخیص می دهد.
۲. آیا تغییر فرکانس (Frequency Shift) عمق زنی دستگاه را کم می کند؟
خیر، تغییرات جزیی در فرکانس کاری دستگاه برای فرار از نویز، تاثیر منفی روی عمق زنی ندارد و فقط باعث پایداری و ثبات بوق دستگاه می شود.
۳. چرا زیر دکل برق، بالانس زمین فلزیاب به هم می خورد؟
میدان مغناطیسی شدیدی که توسط کابل های فشار قوی ایجاد می شود، مانع از تحلیل درست مغناطیس خاک توسط سنسورهای فلزیاب می شود و سیستم بالانس را مختل می کند.
۴. در بدترین شرایط نویز الکترومغناطیسی چه باید کرد؟
حساسیت (Sensitivity) را کم کنید، از کویل DD کوچک استفاده کنید، کابل را محکم دور دسته بپیچید و در صورت امکان فرکانس دستگاه را تغییر دهید. اگر جواب نداد، ناچارید کمی از منبع نویز فاصله بگیرید.
