مجازات و جریمه حمل، نگهداری و استفاده از دستگاه گنج یاب؛ تحلیل جامع حقوقی و فنی

حوزه های مجاز کاربرد دستگاه های فلزیاب

کاربردهای قانونی تجهیزات آشکارساز فلزات شامل موارد زیر است:

• خطوط لوله و تاسیسات شهری:

شرکت های آب و فاضلاب، گاز و مخابرات برای پیدا کردن لوله های مدفون، شیرخط ها و کابل های زیرزمینی بدون تخریب آسفالت از فلزیاب های تاسیساتی استفاده می کنند.

• پروژه های باستان شناسی میدانی:

هیئت های علمی دارای مصوبه از پژوهشکده باستان شناسی که برای نجات بخشی یا مستندسازی لایه های تمدنی فعالیت می کنند.

• صنایع بازیافت، معدن و ایمنی صنعتی:

جهت جلوگیری از ورود قطعات فلزی سنگین به سنگ شکن ها و آسیب به تجهیزات کارخانه ها.

ریسک های پیرامونی؛ از کلاهبرداری های مالی تا اتهامات امنیتی

پیامدهای ورود به کاوش های غیرمجاز و خرید سیستم های نامعتبر صرفا به احکام ماده ۵۶۲ ختم نمی شود:

• کلاهبرداری در فروش دستگاه ها:

بخش عمده ای از دستگاه های موجود در بازار غیررسمی، دست ساز، فاقد کارایی و بدون عمق زنی موثر هستند که با قیمت های نجومی به فروش می رسند و خریدار به دلیل ماهیت غیرقانونی معامله، امکان شکایت در محاکم عمومی را ندارد.

• تصادف و تخریب زیرساخت ها:

برخورد مته ها، بیل مکانیکی یا ابزار کاوش دستی به خطوط انتقال گاز پرفشار، کابل های برق ولتاژ بالا یا قنوات دایر، خسارت های مالی سنگین و حتی خطرات جانی و انفجار در پی دارد که متهم را با اتهام تخریب اموال عمومی و جبران خسارات چند برابری مواجه می کند.

• مجاورت با مناطق مرزی و نظامی:

تردد در حاشیه های مرزی، سایت های راداری یا تاسیسات حساس با تجهیزات الکترونیکی اسکنر و ردیاب، می تواند اتهامات امنیتی نظیر جاسوسی و نقشه برداری غیرمجاز را به پرونده اضافه کند که رسیدگی به آن در دادگاه های انقلاب صورت می پذیرد.

جمع بندی نهایی

مقررات قانونی درباره ساخت، حمل، تبلیغ و بهره برداری از دستگاه های فلزیاب و گنج یاب  در ایران دارای صراحت، قطعیت و ماهیت کیفری مشخص است. فعالیت بدون مجوز در این حوزه، مخاطراتی همچون توقیف دائمی ابزارها، جریمه های نقدی، پرداخت خسارت به بافت های تاریخی و حبس های تعزیری شش ماه تا سه سال را در بر دارد. فعالیت های اکتشافی صرفا زمانی مشروعیت دارند که در چارچوب پروژه های علمی دانشگاهی، فعالیت های راه سازی و عمرانی با نظارت رسمی ارگان های ذی صلاح صورت پذیرند.